26 mar, 2020
Povratak na naslovnu

Agencije za bankarstvo u BIH donele odluke o merama radi ublažavanja posledica koronavirusa

Regulatorna tela koja vrše funkciju kontrole poslovanja banaka u Republici Srpskoj i Federaciji Bosne i Hercegovine donela su, kao i druge države regiona, mere čiji je cilj olakšavanje otplate obaveza koje fizička i pravna lica imaju prema bankama u Republici Srpskoj, odnosno prema bakama i nedepozitnim  finansijskim institucijama (mikrokreditne organizacije i lizing društva) u Federaciji Bosne i Hercegovine, a istovremeno i očuvanje stabilnosti finansijskog sistema.

Odluke Agencija za bankarstvo

Agencija za bankarstvo Republike Srpske je dana 20. marta 2020. godine usvojila Odluku o privremenim mjerama bankama za ublažavanje negativnih ekonomskih posledica uzrokovanih virusnim oboljenjem „Covid-19“.  Istog dana Agencija za bankarstvo Federacije Bosne i Hercegovine usvojila je Odluku o privremenim mjerama za tretman kreditnih obaveza fizičkih i pravnih lica u bankama i nedepozitnim finansijskim institucijama (mikrokreditne organizacije i lizing društva).  Navedenim odlukama je definisano da banke i nedepozitne finansijske institucije odobravaju olakšice korisnicima finansijskih usluga (fizičkim i pravnim licima), čiji je cilj prevazilaženje poteškoća sa kojima se isti suočavaju usled negativnih ekonomskih posledica uzrokovanih pandemijom.  Nadalje, cilj je olakšavanje građanima i privredi da u  narednom periodu uredno izmiruju svoje obaveze.

Šta se konkretno preduzelo?

U skladu sa navedenim, banke i nedepozitne finansijske institucije su u obavezi da identifikuju korisnike finansijskih usluga čija je kreditna sposobnost smanjena ili će biti smanjena zbog pomenutog virusnog oboljenja.  Dakle, korisnici ne mogu biti oni dužnici koji su već u docnji sa izmirivanjem svojih obaveza duže od 90 dana.

Nakon identifikacije korisnika, istima treba da se odobri neka od sledećih mera: moratorijum u otplati obaveza koji ne može biti duži od 6 meseci, grejs period u trajanju od maksimalno 6 meseci (samo za kredite kod kojih se obaveze izmiruju u anuitetima), produženje roka otplate, odobravanje kredita za likvidnost i/ili neka druga mera za koju se smatra da bi mogla da olakša izmirenje obaveza korisnika.  Banka može korisnicima sa istim karakteristikama ponuditi i kombinaciju prethodno navedenih mera.  Pri tome, moratorijum se može inicijalno odobriti za vreme trajanja vanredne situacije u Republici Srpskoj, odnosno stanja prirodne ili druge nesreće na teritoriji Bosne i Hercegovine u cilju identifikovanja seta mera koje mogu biti najdelotvornije za navedenog klijenta ili grupu klijenata.

Poređenje sa merama Narodne banke Srbije

U poređenju sa odlukom koju je Narodna banka Srbije usvojila dana 17. marta 2020. godine identifikovano je sledeće:

  • banke koje posluju u Republici Srpskoj i Federaciji Bosne i Hercegovine će ponuditi mere čiji je cilj olakšanje otplate mesečnih obaveza samo korisnicima finansijskih usluga za koje su procene da se suočavaju ili će se suočavati sa negativnim ekonomskim posledicama uzrokovanim virusnim oboljenjem COVID-19, pri čemu isti izmiruju obaveze prema banci sa docnjom koja nije duža od 90 dana, dok je Narodna banka Srbije obavezala banke da svim korisnicima ponude olakšice;
  • banke koje posluju u Republici Srpskoj i Federaciji Bosne i Hercegovine su obavezane da pored moratorijuma primene i druge mere koje su navedene u odlukama, dok je bankama koje posluju na teritoriji Republike Srbije ostavljena mogućnost da pored moratorijuma ponude i dodatne mere, ali iste nisu u obavezi da navedeno učine,
  • Agencija za bankarstvo Republike Srpske i Agencija za bankarstvo Federacije Bosne i Hercegovine su omogućile bankama da koriste zaštitni sloj kapitala za vreme trajanja vanredne situacije u Republici Srpskoj, odnosno stanja prirodne ili druge nesreće na teritoriji Bosne i Hercegovine, dok Narodna banka Srbije nije dala navedenu olakšicu bankama.

Cilj odluke i preduzetih mera

Opisane Odluke regulatornih tela  između ostalog imaju između ostalog i cilj da spreče značajniji uticaj virusnog oboljenja na finansijski položaj banaka i omoguće održavanje nivoa kapitala banaka u skladu sa njihovim rizičnim profilom. U skladu sa navedenim banke treba u narednom periodu da razmotre potrebu da dobitak ostvaren u toku 2019. godine zadrže u banci i odlože ili otkažu isplatu dividendi akcionarima, kao i varijabilne naknade organima upravljanja i zaposlenima u funkcijama koje se bave preuzimanjem rizika. Istovremeno, omogućeno je bankama korišćenje zaštitnog sloja za očuvanje kapitala.

 

 

Za više informacija možete nas kontaktirati na  covid19@geciclaw.com